TEKNİK REHBER
Endüstriyel Kamera Seçim Rehberi
Bir makine vizyonu uygulamasında kamerayı yanlış seçmek, sonraki her adımı — lens, aydınlatma, yazılım — zora sokar. Bu rehber, doğru kamerayı altı adımda daraltmanızı sağlar ve FST gamındaki 159 kameranın model kodunu okumayı öğretir.
1. Alan tarama mı, çizgi tarama mı?
İlk ayrım bu ve geri kalan her şeyi belirler. Alan tarama (area scan) kameralar tek karede iki boyutlu bir görüntü yakalar — duran ya da adım adım ilerleyen nesneler için doğru seçimdir. Çizgi tarama (line scan) kameralar tek sıra piksel okur; görüntü, nesne kameranın altından geçerken satır satır oluşturulur.
Pratik kural: nesne sürekli hareket ediyorsa (konveyör, rulo, web malzeme) ve yüzeyin tamamı yüksek çözünürlükte gerekiyorsa çizgi tarama düşünün. Nesne durabiliyorsa ya da tetikle senkron ilerliyorsa alan tarama hem daha ucuz hem daha kolay kurulur.
- Alan tarama uygun: parça varlık kontrolü, kod okuma, montaj doğrulama, boyut ölçümü
- Çizgi tarama uygun: rulo malzeme (kağıt, film, tekstil, metal levha) yüzey denetimi, silindirik yüzeylerin açılarak görüntülenmesi, çok uzun nesneler
Çizgi tarama kamera, hız bilgisini üretim hattından almak zorundadır. Bu yüzden neredeyse her zaman bir enkoder ile birlikte kurulur — aksi hâlde hat hızı değiştiğinde görüntü boyuna doğru uzar veya sıkışır.
2. Kaç megapiksel gerekiyor?
Megapiksel pazarlama sayısı değil, hesaplanan bir gereksinimdir. Çıkış noktanız şu: algılamanız gereken en küçük ayrıntı kaç milimetre?
Güvenlik çarpanı olarak denetim uygulamalarında 3, ölçüm uygulamalarında 5–10 alınır; yani bir ayrıntının güvenilir biçimde görülmesi için üzerine birden fazla piksel düşmelidir.
Örnek hesap
200 mm genişliğinde bir parçada 0,2 mm çapındaki delikleri kontrol edeceksiniz:
- Yatay piksel = 200 ÷ 0,2 × 3 = 3000 piksel
- Görüş alanı kare ise ≈ 3000 × 3000 = 9 MP gerekir
- Parça 200 × 100 mm ise ≈ 3000 × 1500 = 4,5 MP yeterlidir
FST gamındaki 159 kameranın çözünürlük dağılımı, çoğu uygulamanın orta bantta çözüldüğünü gösteriyor:
| Çözünürlük | Model sayısı | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 0–3 MP | 64 | Varlık/konum kontrolü, kod okuma, hızlı hatlar |
| 3–8 MP | 52 | Genel denetim, montaj doğrulama, ölçüm |
| 8–16 MP | 13 | Geniş alanda ince kusur, PCB denetimi |
| 16 MP ve üzeri | 8 | Büyük yüzey, yüksek hassasiyet ölçüm |
Çözünürlüğü gereğinden yüksek seçmek bedelsiz değildir: veri hacmi büyür, kare hızı düşer, daha pahalı lens ve daha güçlü aydınlatma gerekir. Hesapladığınız değerin bir üst kademesi genellikle doğru seçimdir — üç kademe üstü değil.
3. Mono mu, renkli mi?
Sezgiye aykırı gelir ama varsayılan tercih mono olmalıdır. Renkli sensörler, piksellerin önünde Bayer filtresi taşır; bu filtre her piksele tek renk kanalı düşürdüğü için etkin çözünürlük ve ışık duyarlılığı azalır.
- Mono seçin: kenar/boyut ölçümü, yüzey kusuru, kod okuma, düşük ışık, yüksek hız — aynı sensörde daha keskin ve daha duyarlı sonuç verir
- Renkli seçin: ayrım gerçekten renge dayanıyorsa (kablo renk kodu, ürün/etiket ayrımı, renk doğrulama, gıdada olgunluk)
FST gamında bu denge korunur: 79 mono, 71 renkli model. Çoğu seride aynı modelin her iki sürümü de bulunur — model kodunun sonundaki M ve C harfleri bunu belirtir.
Renk yerine dalga boyu gerekiyorsa mono kamera + bant geçiren filtre kombinasyonu, renkli kameradan hemen her zaman daha iyi sonuç verir. Görünür ışığın dışına çıkmanız gerekiyorsa SWIR kameralar (MV-CI…) 0,4–1,7 μm aralığında çalışır.
4. Global shutter mı, rolling shutter mı?
Global shutter tüm pikselleri aynı anda pozlar. Rolling shutter satırları sırayla okur; nesne hareket hâlindeyken bu, görüntüde eğrilme ve kayma yaratır.
| Global shutter | Rolling shutter | |
|---|---|---|
| Hareketli nesne | Bozulma yok | Eğrilme/kayma riski |
| Tipik kullanım | Konveyör, robot, hızlı hat | Duran nesne, mikroskopi, yüksek çözünürlük |
| Aynı çözünürlükte maliyet | Daha yüksek | Daha düşük |
FST gamındaki 159 kameranın 101’i global shutter, 30’u rolling shutter sensör kullanır — bu oran, ürünlerin ağırlıklı olarak hareketli üretim ortamları için seçildiğini gösterir. Nesne kamera karşısında duruyorsa rolling shutter ile aynı bütçeye daha yüksek çözünürlük alabilirsiniz.
5. Hangi arayüz?
Arayüz seçimi üç şeyi belirler: kablo mesafesi, bant genişliği ve kurulum maliyeti.
| Arayüz | Mesafe | Öne çıkan | Gamdaki model |
|---|---|---|---|
| GigE Vision | 100 m’ye kadar | Uzun mesafe, PoE ile tek kablo, çok kameralı kurulum | 95 |
| USB3 Vision | ~5 m (tekrarlayıcısız) | Düşük gecikme, basit kurulum, masaüstü/laboratuvar | 18 |
| Camera Link | ~10 m | Yüksek ve kararlı bant genişliği, çizgi tarama | 9 |
| CoaXPress / fiber | Uzun | Çok yüksek hız, uzun mesafe | 3 |
Pratikte: fabrika sahasında GigE, tezgâh üstünde USB3 varsayılan tercihtir. Camera Link ve CoaXPress, çizgi tarama veya çok yüksek kare hızı gerektiğinde devreye girer ve ayrıca görüntü yakalama kartı ister — bunu bütçeye eklemeyi unutmayın.
GigE’de PoE (Power over Ethernet) desteği kurulumu belirgin şekilde sadeleştirir: veri ve güç tek kablodan gider, panoya ayrı besleme çekmeniz gerekmez. Gamda PoE destekli modeller model açıklamasında belirtilir.
6. Sensör boyutu ve lens uyumu
Bu adım en sık atlanan ve en pahalıya mal olan adımdır. Lensin görüntü çemberi, sensörden küçük olamaz. 1/1,8″ lens ile 1″ sensör kullanırsanız görüntünün köşeleri kararır (vinyetleme) ve o kameranın çözünürlüğünden fiilen yararlanamazsınız.
- Lensin desteklediği sensör boyutu ≥ kameranın sensör boyutu olmalı
- Lens bağlantısı uyumlu olmalı: C-mount yaygın standarttır; büyük sensörlerde M42/M72, kart seviyesi kameralarda M12 kullanılır
- Lensin çözme gücü (lp/mm) sensörün piksel boyutuyla uyumlu olmalı — 2,4 μm piksele sahip bir sensör, ucuz bir lensle beslendiğinde nominal çözünürlüğünü veremez
Kamera ve lensi birlikte seçmek gerekir; lens gamımızda FA ve telesentrik seçenekleri sensör boyutuna göre listelenmiştir.
Model kodunu okuma
Gamdaki kameraların model kodu rastgele değildir; okumayı bilirseniz kodun kendisi size kameranın ne olduğunu söyler.
| Parça | Anlamı |
|---|---|
MV-C | Ürün ailesi ön eki |
S | Seri harfi — aşağıdaki tabloya bakın |
200 | Çözünürlük göstergesi (200 ≈ 20 MP, 060 ≈ 6 MP) |
U | Arayüz: U = USB3.0, G = GigE |
C | Sensör: C = Renkli, M = Mono |
Yani MV-CS200-10UC, 20 MP çözünürlüklü, USB3.0 arayüzlü, renkli bir alan tarama kameradır. Aynı modelin mono sürümü MV-CS200-10UM, GigE sürümü ise MV-CS200-10GC olarak kodlanır.
FST gamındaki seriler
| Kod | Seri | Model | Ne zaman seçilir |
|---|---|---|---|
MV-CS… | Küçük ve orta piksel | 51 | En geniş seçenek; genel amaçlı denetim ve ölçüm |
MV-CU… | Smart CU serisi | 46 | Maliyet odaklı kurulumlar, PoE’li GigE seçenekleri |
MV-CL… | Çizgi tarama | 22 | Rulo malzeme ve sürekli hareketli yüzey denetimi |
MV-CH… | Orta ve yüksek piksel | 18 | Yüksek çözünürlük gereken denetim |
MV-CB… | Kart seviyesi | 16 | Cihaz içine gömülecek, yer kısıtlı tasarımlar |
MV-CI… | SWIR / kızılötesi | 6 | Görünür ışık dışı: nem, dolgu seviyesi, silikon denetimi |
Sık yapılan beş hata
- Aydınlatmayı sona bırakmak. Kamera seçimi aydınlatmadan bağımsız yapılamaz; yetersiz ışık, pahalı kameranın kare hızını kullanılamaz hâle getirir. Aydınlatma seçenekleri kamerayla birlikte planlanmalıdır.
- Lens bütçesini küçük tutmak. Zayıf lens, sensörün çözünürlüğünü boşa çıkarır. Yüksek MP kamera + ucuz lens, düşük MP kamera + iyi lensten kötü sonuç verir.
- Kare hızını yalnızca sensöre bakarak hesaplamak. Gerçek hız arayüzün bant genişliğiyle sınırlıdır; 20 MP bir kamera GigE üzerinden sensörün nominal hızına ulaşamaz.
- Çizgi tarama kamerayı enkodersiz kurmak. Hat hızı değiştiğinde görüntü bozulur; enkoder senkronizasyonu opsiyon değil gerekliliktir.
- Ortam koşullarını atlamak. Gamdaki kameraların çoğu IP40 sınıfındadır; tozlu veya yıkama yapılan ortamlarda koruma kutusu gerekir.
Uygulamanızı anlatın, kamerayı birlikte seçelim. Görüş alanı, en küçük ayrıntı ve hat hızını iletmeniz yeterli — uygun modelleri ve gerekli lens/aydınlatma kombinasyonunu size önerelim.